سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
602
تاريخ ايران ( فارسى )
اسقفان روم اين عبارت را درج كرد كه « خداوند ما را گرفتار دولتى كرده كه ملعون است » برصوما كه نامه به دستش افتاده بود آن را به فيروز رسانيد و بالاخره نويسنده را گير انداخته و سبب شد كه او بقتل رسيد . از اينوقت برصوما نهايت اقتدار را در كليسا پيدا نمود . وى با قواى سلطنتى عازم سفر شد تا اين اصل را كه « مسيح دو طبيعت مجزى از يكديگر داشته » برقرار كند . « 1 » ممكن است فيروز پى به اين نكته برده كه استقرار اين عقيده در ايران سبب مىشود كه كليساى ايران از كليساى قائل به طبيعت « 2 » واحدهء مسيح جدا شده تفرقه بين آنها پيدا خواهد شد و لذا برصوما را تقويت و تشويق ميكرد . چنان كه مشار اليه آزادانه اعمال جبر و زور مينمود . از طرف ديگر معلوم مىشود كه اصول او عموما مورد پسند اهالى بوده و بحسن قبول آن را تلقى مينمودند زيرا كه ميديدند با قبولى آن از كليساى قسطنطنيه جدا شده و درنتيجه از دشمنى و زجر و آزار دولت ايران ايمن و آسوده خواهند زيست و همينطور هم واقع شد . يك قانون مهم ديگرى كه او آورد اين بود كه اجازه داد كشيشان ازدواج كنند و افكار و خيالاتى كه راجع به رهبانيت و تجرد بين فرقهء كشيشان رواج داشت همه را از ميان برد . در اينجا ممكن است گفته شود كه نفوذ عقايد و خيالات عاقلانه و معتدلانهء زردشتى هم ولو اين نفوذ مادى بود در اينمسئله يعنى در الغاء رسم تجرد تاثير داشته است . امروزه اين رسم خلاف منطق در كليساى آشوريها شايع مىباشد و نسطورى - هاى ساكن بين بغداد و رضائيه كه باسم فوق خوانده ميشوند معتقدند كه كشيش ممكن است ازدواج كند بر خلاف اسقفها كه از زناشوئى اكيدا ممنوع ميباشند . يك كار مهم ديگرى كه بدست برصوما صورت گرفت اين بود كه در 489 ميلادى وقتى كه زنو « 3 » امپراطور مدرسهء ادسا مركز تعليمات مذهب نسطورى را بست اينمرد
--> ( 1 ) - مقصود اين است كه او تمام كليساها را ديده و آنها را نسطورى گرداند ( مترجم ) . ( 2 ) - معناى آن اين است كه كلمهء خدا كاملا در رحم مريم با جنبهء بشرى متحد گرديده فقط يك شخصيت از آن پيدا شد ( مترجم ) . ( 3 ) - Zeno